Aanpak Schoon en Emissieloos Bouwen in Zaanstad

Wat is het en wat is de scoop van SEB? Bij Schoon en Emissieloos Bouwen richten we ons op de verduurzaming van het gebruik van mobiele werk-, voer-, en vaartuigen ingezet in de bouwsector.

Mobiele werktuigen is een verzamelnaam voor kleine tot grote machines, zoals bladblazers, trilplaten en aggregaten, maar ook graafmachines, hoogwerkers, vorkheftrucks en straddle carriers. Mobiele werktuigen maken in beginsel geen gebruik van de openbare weg maar zijn wel mobiel inzetbaar, doordat ze bijvoorbeeld verrijdbaar of draagbaar zijn. De werktuigen hebben een eigen aandrijving – en zijn daarmee gemotoriseerd – en níet (hoofdzakelijk) bedoeld voor wegtransport van mensen of goederen.

Bouwvoertuigen worden gebruikt om materiaal -al dan niet in combinatie met personeel – van en naar de bouwlocatie te brengen en/of ingezet voor vervoer op de bouwlocatie zelf. Naast specifieke bouwvoertuigen, zoals betonmixers of kippers, worden algemene voertuigtypes zoals bestelwagens, kleine vrachtwagens en trekkers – opleggers veel ingezet.

Onder vaartuigen valt het varend bouwmaterieel dat wordt ingezet bij bouwwerkzaamheden op het water (denk bijv. aan kraanschepen, baggerschepen, werkboten). Het gaat dan ook om varende werktuigen ((vaartuigen met een werktuig, dus niet reguliere werktuigen op een ponton).

Werken aan uitstootvrije en arme inzet in Zaanstad
De gemeente Zaanstad werkt samen met de Green Business Club Zaanstad aan het versneld uitstootvrij maken van mobiele werk-, voer-, en vaartuigen ingezet in de bouwsector. Het doel: zo veel mogelijk uitstootvrij werken en uiterlijk in 2030 volledig uitstootvrij.

Ook wordt ingezet op uitstoot arme bouw: Biobrandstof en waterstof en vervoer over water.

Green Business Club Zaanstad organiseert in opdracht van de gemeente activiteiten die deze transitie ondersteunen, zoals bijeenkomsten, kennisdeling en projecten die uitstootvrij en uitstootarm werken stimuleren.

Routekaart en convenant SEB
Landelijk is een routekaart Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) opgesteld. Deze geeft de stappen weer die nodig zijn om de emissies in de bouwsector te verminderen.

Meer informatie is hier te vinden.

De gemeente Zaanstad heeft op 1 juli 2024 het convenant SEB ondertekend en zich daarmee verbonden aan het basisniveau. Dit betekent dat:

klein materieel (<19 kW) vanaf 2024 al zero emissie moet zijn bij gemeentelijke opdrachten;
materieel tot 56 kW en bestelauto’s vanaf 2028 en lichte vrachtwagens vanaf 2030 zero emissie moet zijn;
voor zwaarder materieel en zware vrachtwagens de verplichting geldt vanaf 2035.

De Zaanse aanpak
Voor Zaanstad zijn er meerdere redenen om versneld in te zetten op schoner bouwmaterieel:

Verbetering van luchtkwaliteit en gezondheid van inwoners.
Vermindering van geluidsoverlast in de stad.
Vermindering van stikstofuitstoot, noodzakelijk voor natuurgebieden in en rond Zaanstad.
Realisatie van de klimaatdoelstellingen.

De lokale aanpak van Zaanstad richt zich niet alleen op de bouw, maar ook op andere sectoren waar mobiele werktuigen worden ingezet. Daarmee geeft Zaanstad invulling aan zowel de landelijke afspraken als de specifieke lokale opgaven.

Samenwerken met marktpartijen
De transitie naar emissieloos werken vraagt om nauwe samenwerking. In Zaanstad gebeurt dit met een breed netwerk van bouwbedrijven, leveranciers, transporteurs en maatschappelijke organisaties. Tijdens marktbijeenkomsten en werksessies (zoals de SEB-bijeenkomst van 18 september 2025 bij Gebr. van der Veekens (tevens participant van de GBCZ) wordt kennis gedeeld en gezocht naar praktische en lokale oplossingen.

Belangrijke thema’s hierbij zijn:

Transitiekosten: hoe maken we de overstap betaalbaar?
Laadinfrastructuur: zorgen dat er voldoende en tijdig aansluitingen beschikbaar zijn.
Transport: ook emissievrij vervoer van en naar de bouwplaats organiseren.
Ketenaanpak: van opdrachtgever tot uitvoerder afspraken maken en naleving handhaven.

Samen met partners, waaronder de GBC Zaanstad wil de gemeente Zaanstad een versnelling realiseren ten opzichte van de landelijke routekaart, zodat de regio een voorbeeld wordt in emissieloos bouwen en werken.

Verslagen
Vind hier de verslagen van bijeenkomsten.
18 september 2025

Meer weten?
Stuur een mail naar circulairzaanstad@greenbusinessclub.nl