Programma Zero-waste: wat leverde het op voor bedrijven?
Afvalverwerking wordt duurder, wetgeving strenger en grondstoffen schaarser. Steeds meer bedrijven onderzoeken hoe ze hun restafval kunnen verminderen. Wij hebben dit met GBC Zaanstad samen gegoten in een volledig programma Zero-waste: van afvalscan tot kennisprogramma.
Maar wat levert zo’n traject concreet op? We vroegen het aan deelnemers van ons programma Zero-waste programma.
Van weten naar doen: kennis groeit én wordt toegepast
Driekwart van de deelnemers aan het programma in 2025 geeft aan dat hun kennis over zero waste-strategieën is toegenomen door het programma. Belangrijker nog: die kennis wordt omgezet in actie. Waar bedrijven bij de start aangaven de strategieën wel te kennen maar nog niet toe te passen, geeft het merendeel nu aan ze structureel in te zetten.
Eén facility manager bij een financiële dienstverlener verwoordt het zo: “De kennissessies waren interessant. Er zijn wel verschillende bedrijven met verschillende behoeften – het zou goed zijn om te clusteren op bedrijfstype om nog beter van elkaar te leren.”
Wat doen bedrijven concreet met hun afvalscan?
Elke deelnemer ontvangt een professionele afvalscan ter waarde van €2.000 met dank aan participant en partner binnen dit programma Milieu Service Nederland. Deze scan brengt exact in kaart wat er in de restafvalcontainer belandt – en waar de kansen liggen. Dit zijn voorbeelden van acties die bedrijven nu ondernemen:
- PMD scheiden en alternatieven zoeken: Een financiële dienstverlener gaat PMD apart inzamelen en onderzoekt met de cateraar alternatieven voor vetvrije verpakkingen bij gebak.
- Tissues en bio-afval aanpakken: Een technisch dienstverlener ontdekte dat tissues en bio-afval het grootste deel van hun restafval vormen. Er is nu een brainstorm gepland met het milieu- en MVO-team.
- Implementatieplan voor 2026: Meerdere bedrijven nemen de scanaanbevelingen mee in hun jaarplannen. “We gaan met alle suggesties aan de slag,” aldus een facilitair coördinator bij een vastgoedbeheerder.
Een HSE-manager bij een beveiligingsbedrijf: “Het concreet meten geeft ons weer handvatten om verder te gaan. De relaties met andere partijen waren waardevol en het rapport van de afvalspecialist gaf ons nieuwe inzichten.”
Meer lezen over de afvalscans van dit programma:
Hoe krijg je medewerkers mee? Nudging werkt
Een afvalscan is waardevol, maar het echte werk zit in gedragsverandering. De kennissessie over dit onderwerp – gegeven door een gedragsspecialist – blijkt effect te hebben. Deelnemers breiden hun nudging-technieken uit:
- Van één naar vier technieken: Een organisatie combineert nu visuele prikkels bij afvalbakken met motiverende teksten, beloningssystemen én integratie in e-learning voor nieuwe medewerkers.
- Van “werkte niet” naar actieve inzet: Een bedrijf dat eerder was gestopt met nudging omdat het geen effect had, is opnieuw gestart met motiverende teksten – ditmaal met concrete data uit de eigen afvalscan als onderbouwing.
- Narrowcasting en onboarding: Meerdere bedrijven integreren afvalinformatie nu in hun digitale schermen en introductieprogramma’s voor nieuwe medewerkers.
Wat we leren: feedback van deelnemende bedrijven
Niet alles werkt voor iedereen.
De feedback van deelnemers helpt ons het programma te verbeteren. Dit nemen we mee:
Een klein grafisch productiebedrijf met minimaal restafval gaf aan dat het programma beter past bij grotere organisaties: “Ons restafval is zo’n klein percentage – dat zet geen zoden aan de dijk. We focussen ons liever op de grote stappen bij andere afvalstromen.” Voor kleinere bedrijven onderzoeken we hoe we maatwerk kunnen bieden.
Sommige deelnemers hadden graag meer proactiviteit gezien tussen de bijeenkomsten. Meerdere bedrijven geven aan dat tijdgebrek de implementatie vertraagt. De plannen zijn er, de uitvoering volgt in 2026. Een producent van klimaatsystemen: “We hebben goed inzicht gekregen in onze afvalstroom, maar gaan door tijdgebrek pas volgend jaar echt aan de slag.”
De balans: waardering en vervolgstappen
Het programma krijgt gemiddeld een 3,8 op een schaal van 5. Bijna driekwart van de deelnemers uit Sloterdijk Nieuw-West geeft een 4 of hoger. De waarde zit vooral in de combinatie van data (de afvalscan) en kennis (de sessies over gedragsverandering en zero waste-strategieën).
Een facilitair coördinator bij een vastgoedbeheerder vat het samen: “Mijn deelname was waardevol omdat ik direct kan bijdragen aan het verminderen van afval binnen onze organisatie. Ik heb nieuwe inzichten en praktische oplossingen opgedaan die ik kan toepassen in onze dagelijkse processen, waardoor we duurzaamheid concreet kunnen maken.”
