Energiehubonderzoek Amsterdam Sloterdijk Poort-Noord

Energiehub zonder samenwerking is zinloos 

“Waar zit die hefboom tot verandering?” 

Een energiehub opzetten klinkt als dé oplossing voor netcongestie. Maar in de praktijk sneuvelen veel initiatieven. “Vaak wordt er begonnen aan de oplossingskant,” stelt Eva Kemper, gebiedsmakelaar gemeente Amsterdam voor Sloterdijk Poort-Noord en net afgestudeerd Urban Management. Maar wanneer we níet direct aankloppen met die ‘one-size-fits-all’ oplossing, is de kans van slagen op een effectieve samenwerking groter.  

Eva deed haar afstudeeronderzoek naar energiesamenwerking in het gebied Amterdam Sloterdijk Poort-Noord. Een van haar conclusies: “We zetten in Nederland vaak heel veel energie op ‘het doel energiehub’, waarbij we naar de techniek en de kabels kijken. Maar eigenlijk is het zo dat die energiehub een logisch vervolg kan zijn van een ander doel, namelijk: het komen tot echte samenwerking in dit gebied.“ 

Sociale infrastructuur ontbreekt 

De aanleiding voor haar onderzoeksonderwerp ontstond tijdens een ondernemersbijeenkomst waar zij aanwezig was als gebiedsmakelaar. “Ik zag hoe netcongestie voor verbinding zorgde onder ondernemers. Ze konden elkaar heel goed vinden in de problematiek, zonder dat ze wisten dat ze allemaal last hadden van hetzelfde soort probleem.“ 

Maar die spontane verbinding is nog geen structurele samenwerking.
“Er is nog geen enkele vorm van samenwerking tussen ondernemers, gemeente en netbeheerder. Netcongestie behoeft een socio-technische aanpak. En we zijn heel snel geneigd om in technische termen te praten, maar de voorwaarde voor technische veranderingen ligt ook op sociaal niveau.“ 

Eerst verkennen, dan oplossingen 

Deze aanpak wijkt (deels) af van de gebruikelijke route naar een energiehub. “Het eerste wat je eigenlijk wilt doen is een brede verkenning. Met heel veel mensen praten: wat is er aan de hand, waarom is dit een probleem en waarom is dit nog niet opgelost? Je wilt onderzoeken waar je hefboom zit tot verandering.“ 

In Amsterdam Sloterdijk Poort-Noord misten alle stakeholders een vast aanspreekpunt. Na een eerste bijeenkomst realiseren partijen zich wel dat ze elkaar nodig hebben, maar hebben nog verschillende perspectieven op samenwerking. “De verschillende perspectieven rondom samenwerking moeten eerst helder worden: wat kan de netbeheerder wel en niet, wat kan de gemeente wel en niet?“ 

Copy-paste werkt niet 

Het naar andere gebieden kijken kan inspirerend zijn, maar Eva wil voorzichtig zijn met een copy-paste methodiek. “Je moet hier denk ik mee oppassen. Per vraagstuk moet je inzoomen: waarom is dit nu hier een probleem en wat is daar dan voor nodig om het op te lossen? Inspireer vooral op basis van het proces, niet zozeer de oplossing.“ 

De boodschap voor andere gebieden met netcongestie?
“Heel veel tijd steken in relaties en ondernemers meenemen in het proces.
Niet aankloppen met ‘ik heb de oplossing voor je’, maar echt luisteren naar waar bij hun de schoen wringt.“

Meer weten over dit onderwerp, bijdragen of aansluiten bij projecten en kennissessies?
Neem vrijblijvend contact met ons op!

Noot van de redactie: Dit artikel is tot stand gekomen naar aanleiding van een afstudeeronderzoek. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van de opleiding van de auteur en sluit aan bij de onderzoeksvragen en context die daarbij centraal stonden. Het grotere geheel benadrukt vooral het belang van samenwerking en sociale veranderingen.