GBC Kennissessie #6: Afvalmanagement op de werkvloer – van inzicht naar actie

Wat zien we in de praktijk?
Namens Green Business Club Nederland deelde Nina van den Berg de eerste bevindingen uit een lopend onderzoek dat GBC uitvoert samen met VANG Buitenhuis. Tijdens bezoeken aan tien kantoorlocaties bleek dat afvalscheiding overal anders is ingericht. Het aantal inzamelpunten, de communicatie en de gebruikte kleuren verschillen sterk per locatie.
Een opvallend knelpunt is het gebruik van kleuren. Hoewel afvalstromen landelijke kleurafspraken kennen, blijken bakken, deksels en afvalzakken in de praktijk vaak niet overeen te komen. Dit zorgt voor verwarring bij gebruikers en maakt correcte inzameling lastiger.

Betrouwbare data blijft een uitdaging
Naast de inrichting van afvalscheiding blijkt ook de kwaliteit van afvaldata een aandachtspunt. In multitenantgebouwen ontbreekt vaak inzicht per huurder en zijn rapportages regelmatig gebaseerd op schattingen in plaats van werkelijke gewichten.

Een voorbeeld uit het onderzoek laat zien hoe groot de impact hiervan kan zijn: een organisatie leek op papier 96% restafval te produceren. Toen bleek dat organisch afval apart werd ingezameld en niet was meegenomen in de rapportage, daalde dit percentage naar 23,7%. Daarmee werd direct duidelijk hoe belangrijk complete en betrouwbare data is voor het stellen van doelen en het monitoren van resultaten.

Zeven stappen naar betere afvalscheiding
Patrick van der Sanden van EcoSmart, onderdeel van Renewi en landelijk partner van GBC, presenteerde een praktisch stappenplan voor organisaties die hun afvalbeheer willen verbeteren:

1. Analyseer het restafval en bepaal welke afvalstromen nog ontbreken.
2. Plaats inzamelmiddelen op logische locaties en verlaag de gebruiksdrempel.
3. Werk overal met dezelfde indeling van afvalstations.
4. Zorg voor duidelijke signing en consistente kleurcodering.
5. Gebruik gekleurde, semi-transparante afvalzakken voor controle en herkenbaarheid.
6. Train schoonmaak- en facilitaire medewerkers in correcte inzameling.
7. Betrek medewerkers actief via bewustwordingsacties, quizzen en waste labs.

De extra uitdaging van multitenant gebouwen
In bedrijfsverzamelgebouwen is afvalmanagement vaak complexer. Afvalstromen worden gedeeld, data is geaggregeerd en kosten worden meestal verdeeld op basis van vierkante meters. Daardoor ontbreekt vaak een directe prikkel om afval te verminderen.

EcoSmart werkt daarom op verschillende locaties met een systeem waarbij afvalstromen per huurder worden gewogen en geregistreerd. Door kosten te koppelen aan daadwerkelijk afvalaanbod ontstaat meer eigenaarschap. Bij onder meer WTC Amsterdam leidde deze aanpak tot een afname van 35 tot 50 procent restafval.

Van percentages naar presentaties per medewerken
In het laatste deel van de sessie stond ‘zero waste’ centraal, gedefinieerd als het volledig elimineren van restafval. Hoewel dit in de praktijk nog niet volledig haalbaar is, kunnen organisaties wel sterk in die richting bewegen. Daarbij ligt de nadruk niet alleen op beter afval scheiden, maar vooral op het voorkomen van afval aan de voorkant, bijvoorbeeld via inkoop en verpakkingen. Opvallend is de verschuiving in hoe prestaties worden gemeten. In plaats van percentages wordt steeds vaker gekeken naar het aantal gram restafval per medewerker per dag. Waar veel organisaties starten rond de 60 tot 100 gram, kan dit met gerichte maatregelen dalen richting 30 gram of zelfs circa 15 gram.

Zero waste vraagt om een gefaseerde aanpak, waarbij eerst processen en leveranciers worden geoptimaliseerd en pas daarna medewerkers actief worden betrokken. De conclusie: zero waste is geen vast eindpunt, maar een ambitie die per organisatie verschilt en vooral draait om structurele afvalreductie.

Van kennisdeling naar actie
De sessie maakte duidelijk dat succesvol afvalmanagement begint met inzicht in de praktijk, betrouwbare data en een consistente aanpak. Organisaties die hiermee aan de slag willen, kunnen via Green Business Club Nederland kennis delen, ervaringen uitwisselen en gezamenlijk werken aan verdere verduurzaming van de werkomgeving.