2024/11/10 geplaatst in Afval, Circulair, VANG Buitenshuis

Pilot ontsluiten van afvaldata op individueel huurdersniveau

Begin 2025 vindt er in het bedrijfsverzamelgebouw Atrium in Amsterdam Zuidas een pilot plaats waarmee huurders laagdrempelig inzicht moeten krijgen in hun individuele afvaldata, iets wat nu ontbreekt. Ecosmart verzorgt deze weegweken. Bij succes is het initiatief op te schalen naar andere locaties. De pilot is onderdeel van het proeftuinproject van Green Business Club Nederland in samenwerking met VANG Buitenshuis.

Meten is…

Vaak hebben huurders in multitenant gebouwen geen inzicht in hun individuele data en is er enkel afvaldata beschikbaar voor het totale afval dat een inzamelaar ophaalt. De vraag naar deze data neemt toe: ingegeven door de wens grip te krijgen op afval, het effect van maatregelen helder te krijgen en nieuwe maatregelen te bepalen. Daarnaast is er ook steeds meer noodzaak voor het ontsluiten van deze data met het oog op aanstaande auditverplichtingen zoals de CSRD.

Er zijn ook vraagtekens te plaatsen als het gaat om de afrekening. Dit gebeurt nu door het delen van de totale kosten door het aantal m2, waarbij huurders betalen voor het aantal m2 dat zij afnemen. Vervolgens ontvangen zij de rapportage die geldt voor het gehele gebouw. Dit zegt echter niets over hoe huurders presteren. Het is ook mogelijk dat een gebouw relatief goed scoort en weinig restafval heeft omdat de meeste huurders hun afvalscheiding goed op orde hebben, maar het kan zijn dat er ook huurders zijn die helemaal geen afval scheiden en enkel restafval aanleveren. Zij liften dus mee op de inspanningen van anderen.

Uitzonderingen

Voor een aantal gebouwen geldt dat huurders wél inzicht hebben. In uitzonderlijke gevallen gebaseerd op daadwerkelijk gewicht, in andere gevallen inzicht in het aantal ledigingen.

Ecosmart, zusteronderneming van Renewi, verleent al jaren diensten aan onder meer WTC Amsterdam en geeft de 300 huurders daar tot op de 100 gram inzicht in hun afval. Zij halen het afval op bij de voordeur van de ruim 300 huurders die allen toegang hebben tot een dashboard. Beheerder CBRE gebruikt de data voor de afrekening, met als unieke twist dat huurders de hoofdprijs betalen voor restafval maar andere stromen kosteloos laten afvoeren. Hoewel dit systeem uiteindelijk onhoudbaar is, geeft het nu een incentive om goed te scheiden. Bij onder andere NoMa House is er gekozen voor een andere methode: het gedurende een tijdslot bemensen van de expeditie. Huurders kunnen in dat tijdsbestek het afval aanleveren wat de afvalcoach ter plekke weegt.  Dit is een minder kostbare manier om de data te verkrijgen en vraagt ook geen aanwezigheid van een Ecosmart-medewerker bij de huurders.

Milieu Service Nederland heeft ook verschillende manieren om data op huurder-niveau aan te leveren. Bij Tripolis Park met huurders Uber en advocatenkantoor De Brauw worden de rolcontainers per huurders gewogen op de bakwagen. Bij Symphony Offices staat er een restafvalpers in de expeditie. Huurders hebben een pasje waarmee zij ledigingen (‘een kiepje’) doen. Deze kiepjes staan voor een aangenomen gewicht en geven zo een inzicht, hoewel niet op daadwerkelijke kilogrammen. Een alternatief waarmee dat wel zo is, is de MSG-trolley. In deze schoonmaaktrolley zit een weegschaal gekoppeld aan een app. De opgehaalde zakken worden direct gewogen en de data is realtime beschikbaar.

Weegweken

Het bij de voordeur ophalen van afval, is een tijdrovende en kostbare aangelegenheid. Daarnaast is het voor grotere huurders met veel afval niet ideaal, daar is de behoefte om het direct kunnen afvoeren naar de expeditie groot. Het dagelijks bemensen van de expeditie is minder arbeidsintensief, maar ook dit is kostbaar én vraagt wel iets van huurders: zijn kunnen het afval enkel gedurende een bepaald tijdslot afleveren.

Het bijhouden van het aantal kiepjes geven geen inzicht in daadwerkelijk gewicht, en gebruik maken van MSG-trolley voor een gebouw van 25.000m2 waar jaarlijks zo’n 250 ton afval vrijkomt, is niet ideaal.

Na een uitvraag bij verschillende partijen voor een alternatief, is gekozen voor het organiseren van ‘weegweken’. Gedurende een periode van 2 representatieve weken leveren huurders hun afval aan tijdens een vast tijdslot. Ecosmart is de uitvoerder van deze aanpak en een aantal huurders, waaronder Hogan Lovells en CMS, en beheerder Sienna zijn bereid deel te nemen aan een pilot. Bij een succesvol verloop, kunnen huurders de data extraheren naar jaardata en kunnen zij de effectiviteit van hun afvalscheiding benchmarken. Met die benchmark is het mogelijk een competitie op te tuigen waarbij huurders elkaar uitdagen. Bij (half)jaarlijkse herhaling van de weekweken, is het mogelijk progressie en effect van maatregelen te monitoren.

De weegweken vinden plaats in de tweede helft van januari 2025. Meer weten? Neem contact op met projectmanager Nina van den Berg | nina@greenbusinessclub.nl.

Ruimte voor het experiment

GBC Nederland werkt al enkele jaren samen met VANG Buitenshuis, een programma van Rijkswaterstaat dat zich richt op het verminderen van afval binnen de KDW-sector. Verschillende lokale GBC’s zijn gezamenlijke aan de slag met het realiseren van een circulaire bedrijfsvoering, beginnend met het omarmen van een Zero Waste-ambitie om vervolgens met concrete projecten deze doelstelling te realiseren.

Afgelopen jaar is de focus verlegd en is gestart met het optuigen van twee proeftuinprojecten, die mógen mislukken, maar zo niet, schaalbaar zijn. Projecten die aansluiten bij de werkelijkheid van organisaties die de bredere thema’s van afval & circulariteit onderbrengen binnen hun bedrijfsvoering. In het andere proeftuinproject is het doel gebruik maken van de kracht van samenbrengen van opdrachtgevers die een leverancier delen, in dit geval klanten van Lyreco. Hoe kunnen zij de krachten bundelen?