Gepost door Green Business Club Zuidas
2023/06/05 geplaatst in Afval, Algemeen

Hoe de Gerrit Rietveld Academie op haar manier toewerkt naar het verminderen van afval

Een onderwijsinstelling waar studenten juist gebruik maken van afval voor hun creatieve projecten of zo groot mogelijke installaties moeten maken; de Gerrit Rietveld Academie is wellicht een wat ander soort organisatie dan de gemiddelde participant van Green Business Club Zuidas. Toch is deze school, net als de andere bedrijven op Zuidas, op zoek naar manieren om te verduurzamen. Maar hoe doe je dat als jouw studenten toch wel redelijk veel afval produceren voor het maken van installaties? We spraken Arnoud Kortenbout, Hoofd Facilitaire Zaken bij de Gerrit Rietveld Academie, over de uitdagingen op het gebied van afvalmanagement.

Creatieve studenten en afvalscheiding? Hoe gaat dat samen?
Om eerlijk te zijn is dat best moeilijk. Onze instelling werkt op een hele creatieve manier met zo min mogelijk bemoeienissen vanuit bovenaf. We hebben 13 verschillende bachelor kunstafdelingen en 9 master afdelingen en die laten we eigenlijk heel vrij. Uiteraard voldoen ze aan een bepaalde accreditatie, maar voor de rest mag de afdeling het zelf inrichten. Ze hebben een eigen lesprogramma, eigen curriculum, eigen docenten, noem maar op. Dat is enerzijds de kracht van de Gerrit Rietveld Academie, maar anderzijds op het gebied van afval wel heel lastig. We willen afval verminderen, maar dan krijgen studenten bijvoorbeeld de opdracht ‘maak een kunstwerk dat zo groot mogelijk is’. Dan gebruiken ze natuurlijk allerlei materialen. En produceren ze vaak ook veel afval. Het is een soort spagaat waar we in zitten van vrij laten aan de ene kant en richtlijnen aan de andere kant.

Hoe ga je die spagaat tegen?
We hebben een groen kantoor opgericht, dat we ‘Urgent Ecologies’ noemen. Dat is een collectief van allemaal mensen uit verschillende plekken in de academie. Studenten, stafmedewerkers, docenten, alumni. Een collectief bedoeld om een groen geweten te creëren. Hoe kunnen we duurzamer en groener worden? We hebben daar een open call voor geschreven. En toen zijn we begonnen met inspiratie op te doen bij andere academies. We hopen met deze groep om een duidelijk onderdeel te worden van de besluitvorming en ook langzaam bij studenten in het hoofd te komen.

Hoe bedoel je dat precies?
We hopen dat studenten gaan nadenken over duurzaamheid in hun projecten. Duurzaamheid moet een vast component van de opdrachten worden en op die manier proberen we de volgende stappen te maken.

Komt de vraag naar duurzaamheid ook vanuit de studenten?
Zeker weten, maar het is wel dubbel. Ja, ze vinden dat we daar meer mee moeten doen met de academie. Veel weten ook niet wat we al doen op het gebied van duurzaamheid. Heel veel dingen doen we al of kunnen we niet doen, maar hebben we dan al onderzocht. Aan ons de taak met Urgent Ecologies om dat meer te communiceren. Vaak is het ook het geval dat studenten erom vragen, maar als ze dan zelf anders moeten handelen, is dan wordt het toch lastig. Als je bijvoorbeeld je afval weggooit, haal dan wel je kunstwerk uit elkaar. Velen vinden het belangrijk, maar zelf echt moeite ervoor doen is nog lastig. We zijn bezig om dat meer in het curriculum te krijgen, maar dat heeft echt tijd nodig.

Jullie verzamelen verschillende stromen. Verzamelen jullie ook stromen om her te gebruiken?
We hebben een assemblagehal waar studenten kunstwerken in en uit elkaar kunnen zetten. Daar hebben we ook een recycle kast gecreëerd. Daar kan je als student dingen inzetten en ook weer items uit halen. Dus een idee van collectief materialen gebruiken en hergebruiken. Ons doel voor volgend schooljaar is om dit communicatief meer te delen. Het idee is heel goed, maar soms wordt de kast als opslag gebruikt. En dat is natuurlijk niet de bedoeling!

En kopen de studenten hun materiaal zelf?
Dat kan echt overal vandaan komen. Uit de natuur, uit winkels, noem maar op. Wij hebben alleen controle op alles wat we hier verkopen. We zijn bezig om voor de dingen die we hier verkopen goede keuzes te maken. Dat is overigens ook een lastige spagaat. Want neem bijvoorbeeld plywood, dat is heel goedkoop en je kan er heel veel dingen mee maken. Maar het is wel slecht voor het milieu. Dan kan je ander hout verkopen dat vier keer zo duur is, maar dan halen ze wel ergens anders plywood.

Dan gaan ze gewoon ergens anders heen?
Jazeker. We moeten ook realistisch zijn in wat we kunnen vragen van studenten. Af en toe is de wetgeving daarin heel fijn. Dan kunnen we ons daar in ieder geval aan houden. En daarbij speelt ook dat de overheid allerlei eisen stelt. Als wij de studenten dan volledig vrij houden, hoe toekomstbestending worden de studenten dan? Daar zijn we wel mee bezig. Anders is het lastig voor ze om van de creatieve bubbel naar de ‘echte boze wereld’ te gaan!

En zijn er nog andere ambities op het gebied van duurzaamheid?
We werken momenteel toe naar een 100% vegan kantine. Dat doen we in stappen omdat we de markt ook wel echt nodig hebben. Voor sommige producten zijn nog geen goede vervangers beschikbaar. Daarnaast hebben we de tool-o-theek waar we materialen en gereedschap uitlenen. Zo stimuleer je minder kopen en meer huren. Ook kan je daar materialen, zoals papier, potloden en tape kopen. Daarbij zijn we nauwkeurig bezig met het materialenpaspoort van deze producten. Dus voor alle materialen die we verkopen, kijken we goed waar het vandaan komt. Deze bewustwording delen we ook met de studenten. Soms is het achterhalen van de herkomst nog best lastig en kijken leveranciers ons vragend aan!