GBC Kennissessie #7: Vergroening van gebouwen en gebied – van groen dak tot stadspark

Tijdens de meest recente GBC kennissessie stond de vergroening van gebouwen en gebieden centraal. Drie sprekers namen de deelnemers mee: van groene daken en gevels, via een concreet gebiedsinitiatief in Utrecht naar de praktijk van vergroening op bedrijventerreinen.

Groene daken, gevels en de combinatie daartussen
Sjors Wessels van Sempergreen, 30 jaar actief als producent en leverancier van groensystemen en landelijk partner van GBC Nederland, opende de sessie. Hij nam de deelnemers mee langs de drie niveaus waarop gebouwen vergroend kunnen worden: op het gebouw (daken), aan het gebouw (gevels) en in het gebouw (groene wanden).

Een groen dak werkt als een natuurlijke buffer. Waar een zwart dak op een warme zomerdag kan oplopen tot 80-85 graden en zo hittestress in de omgeving veroorzaakt, blijft een groen dak onder de 35 graden. Dat vertaalt zich binnenin het gebouw naar een temperatuurwinst van 3 tot 4 graden zonder dat er klimaatinstallaties aan te pas komen. Bijkomend voordeel: de levensduur van de dakbedekking verdubbelt en zonnepanelen in combinatie met sedum presteren 6 tot 10 procent beter dankzij de koelende en reflecterende werking van het groen.

Sempergreen ontwikkelde samen met het Scandinavische OverEasy Solar een lichtgewicht bi-facial Solar-Sedumdak (ook wel bekend als groen-geel dak) dat ook toepasbaar is op daken met een beperkte draagcapaciteit. Door de verticale oriëntatie levert het systeem twee productiepieken per dag (ochtend en late namiddag) wat het extra interessant maakt voor eigen gebruik overdag.

Bij groene gevels spelen vergelijkbare voordelen: betere isolatie, geluidsdemping, bescherming van de gevel en een aantoonbare stijging van de vastgoedwaarde. Als voorbeeld noemde Wessels een kantoorgebouw langs de ring van Antwerpen dat na vergroening van onverhuurbaar naar volledig verhuurd ging.

GBC Utrecht Centraal: van gebiedscan naar concreet park
Ramona van Silfhout, projectleider van de werkgroep Groen Leven binnen GBC Utrecht Centraal, deelde hoe haar werkgroep de vergroening van het Stationsgebied Utrecht aanpakt.

Vertrekpunt was een NL Green Label gebiedscan, uitgevoerd in samenwerking met Greendustry, waarbij het stationsgebied werd beoordeeld op hittestress, water, biodiversiteit en verblijfskwaliteit. Het gebied scoorde label C, hoger dan verwacht, dankzij de duurzame mobiliteitsinfrastructuur en bestaande samenwerking in het gebied, maar met duidelijke ruimte voor verbetering op het gebied van klimaatadaptatie en groen.

Op basis daarvan stelde de werkgroep de ambitie: doorgroeien naar label B, met meer vegetatie, betere wateropvang en meer biodiversiteitsondersteuning. Een kansenkaart, opgesteld samen met Greendustry en de gemeente Utrecht, wees het grasveld op het Jaarbeursplein aan als de meest kansrijke locatie. Het gras daar doet weinig voor klimaatadaptatie: zonder kruidenrijke soorten is de oppervlaktetemperatuur nauwelijks lager dan steen. Op een hete dag kan het de grondtemperatuur op het plein oplopen tot boven de 50 graden. Het plan: een tijdelijk klein stadspark realiseren op de plek, in samenwerking met de skaters die er hun baan hebben, omliggende ondernemers en de gemeente. De bomen van het Bomenbal uit 2024 worden hergebruikt. Zitelementen komen uit het grondstoffendepot van de gemeente.

Naast dit project richt de werkgroep zich steeds meer op water. Op 7 oktober organiseert GBC Utrecht Centraal een webinar over duurzaam waterbeheer in het stedelijk gebied, met bijdragen van de Rabobank, de gemeente Utrecht en Urban Green Center.

Greendustry: vergroening op bedrijventerreinen
Martijn Veldhuizen van Greendustry sloot de sessie af met een inkijk in hoe zij bedrijventerreinen en kantoorlocaties aanpakken. De stichting heeft één missie: alle grijze bedrijventerreinen en kantorenparken in Nederland vergroenen.

Greendustry werkt op twee schaalniveaus: terreinniveau (kansencartografie, schetsontwerp, definitief ontwerp) en perceelniveau (van eerste gesprek met de ondernemer tot begeleiding bij uitvoering). Uitganspunt is altijd dat het groen de bedrijvigheid versterkt, niet hindert.

De voordelen van wat Greendustry ‘bedrijfsnatuur’ noemt zijn concreet: temperatuurverschillen van 7 tot 15 graden op versteende terreinen, 70 procent besparing op koeling in de zomer, tot 20 procent minder verzuim en medewerkers die 15 procent productiever zijn in een groene werkomgeving. Voor eigenaren van vastgoed: een stijging van de vastgoedwaarde met 4 tot 8 procent.

In de praktijk ziet Veldhuizen dat ondernemers soms moeten worden overgehaald, maar dat sociale druk op terreinniveau een krachtige versneller is: zodra één ondernemer vergroent, willen de buren niet achterblijven.

Van kennisdeling naar actie
De sessie liet zien dat vergroening op elk niveau werkt: van dak tot gevel, van gebiedsscan tot stadspark, van perceel tot heel bedrijventerrein. Herkent je één van deze uitdagingen binnen je eigen gebouw of gebied, of heb je vragen over hoe je hiermee aan de slag kan? Neem dan contact op met Diederik Imfeld via diederik@greenbusinessclub.nl.