2020/09/04 geplaatst in Mobiliteit

Gebiedsbrede aanpak mobiliteit tijdens en na COVID-19

Participanten van Green Business Club (GBC) Zuidas werken al een langere tijd aan een bereikbare Zuidas. Online meetings, thuiswerken, fietsstimulering, spitsmijden; zaken waar ook GBC Zuidas voorheen hard aan moest trekken, zijn nu het nieuwe normaal. Een mooie kans om de manier waarop onze mobiliteit is ingericht te veranderen. Daarnaast werken de participanten aan de veilige terugkeer van werknemers/studenten naar het gebied. Op dit moment blijkt dat 50% van het autoverkeer op de Ring in Zuidas (ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar) weer terug is. Het is daarom van belang dat afspraken worden gemaakt over de terugkeer van werknemers. GBC Zuidas werkt met participanten, Gemeente Amsterdam, vervoerders en andere partijen binnen Van A tot Zuidas aan een gebiedsbrede aanpak. Het vermijden en spreiden van beweging staat hierin centraal, waarbij rekening wordt gehouden met de knelpunten, zoals de OV-haltes en de piekuren van reizigers in het gebied.

Op 28 mei spraken twintig CEO’s van participanten van GBC Zuidas in een online sessie over duurzame bedrijfsvoering na COVID-19 met wethouder Duurzaamheid en Circulaire Economie van de gemeente Amsterdam Marieke van Doorninck. Het verslag hiervan is hier terug te lezen. Een van de systemen, waar nu veel kansen voor verandering liggen is hoe onze mobiliteit is ingericht. Online meetings, thuiswerken, fietsstimulering, spitsmijden; zijn nu het nieuwe normaal. Daarnaast heeft deze tijd bewezen dat de voormalige hyperspits, die zo’n druk legde op het OV, vermeden kan worden. Uit het gesprek bleek dat er een grote behoefte is om mobiliteit anders in te richten.

Als vervolg van dit gesprek kwamen participanten van GBC Zuidas donderdag 20 augustus samen om met elkaar, met Gemeente Amsterdam en de Nederlandse Spoorwegen in gesprek te gaan om de behoeftes van werkgevers bij elkaar te brengen en een gebiedsbrede aanpak te starten.

Spreiden, spreiden, spreiden
Hans van Zijst van de gemeente Amsterdam is verantwoordelijk voor de werkgeversaanpak binnen metropool Amsterdam. De gemeente is erg blij om te zien dat de participanten van GBC Zuidas met dit onderwerp bezig zijn, dit past namelijk naadloos op wat de gemeente probeert te bereiken bij alle knelpunten in de stad en regio. De gemeente werkt al langer aan een betere bereikbaarheid, maar staat nu aan de vooravond van een aanpak intensivering die zich heel erg richt op thuiswerken en spreiden over de dag, de week en vervoersmiddelen. Niet alleen voor tijdens COVID-19, maar juist ook voor daarna.

Binnen deze aanpak wordt gekeken of door maatregelen die uiteindelijk plaatsvinden tussen werknemer en werkgever en die bijna maatwerk zijn per werkgever, gekomen kan worden tot een situatie waarbij de druk op het openbaar vervoer, met name in de spits en hyperspits, en op voet- en fietspaden veel lager is. Hierin wil de gemeente graag tot afspraken komen op kantoorpark-/gebiedsniveau en op bedrijfsniveau.

Binnenkort is er een digitale bijeenkomst, waar Sharon Dijksma als regiobestuurder gastvrouw is. Tijdens deze bijeenkomst zal de onderwijsaanpak, waarbij vervoerders, de gemeente en onderwijsinstellingen samen tot afspraken zijn gekomen om reizigersstromen te spreiden, getekend worden. En zal de werkgeversaanpak van start gaan. De werktitel is vooralsnog “Spreiden, Spreiden, Spreiden”, over de dag, over de week en over de vervoersmiddelen. Op 1 september zal daarnaast de landelijke campagne van Breikers “Zo werkt het” van start gaan. 

Onderwijsaanpak
Stefan Titus van de Vrije Universiteit lichte vervolgens de onderwijsaanpak toe. Hierin hebben vervoerders, de gemeente Amsterdam en onderwijsinstellingen samen gewerkt aan een aanpak om de druk op OV en fietspaden te verlagen. Ook hier komt “spreiden, spreiden, spreiden” terug; er wordt gekeken naar spreiden over de dag, over de week en over modaliteit, binnen 10 km wordt bijvoorbeeld geadviseerd op de fiets te komen. De VU heeft samen met de UvA en de HvA geprobeerd om zoveel mogelijk verschillende startmomenten op de dag te generen, zodat studenten heel verspreid over de dag aankomen en weer vertrekken. Dit heeft geresulteerd in een planning waarin niet meer dan 5% van het dagtotaal studenten per kwartier aankomt. 

“Station Zuid is altijd een knelpunt geweest met een ontzettend grote reizigersstroom. Van deze reizigersstroom is slechts 25% student. Daarom is het belangrijk dat er ook met de werkgevers in het gebied afspraken gemaakt worden over spreiden en heeft de VU de wens om met de bedrijven in het gebied samen te werken. Daarnaast is het van belang dat we de pre-corona duurzaamheidsdoelen niet uit het oog verliezen en ook een verandering teweegbrengen na COVID-19.” aldus Stefan Titus.

    

Spreidingsplan
De Nederlandse Spoorwegen wil medewerkers een verantwoorde en comfortabele reis bieden tijdens en na COVID-19, maar om dit te garanderen moeten pieken voorkomen worden door reizigersstromen te spreiden. Hugo Houppermans en Joep Hendriks van de NS gingen daarom in gesprek met de participanten over de mogelijkheden om samen te werken en reizigersstromen te spreiden. Zij stelden vast dat Amsterdam Zuid een van de meest verspitste stations van Nederland is en door deze hevige verspitsing volledige verspreiding niet realistisch lijkt en de focus zal moeten liggen op de randen van de spits. Het liefst zo gefaseerd mogelijk, maar hoe verder van de piek hoe beter natuurlijk.

Het voorstel van de NS is om met een concreet spreidingsplan voor Zuidas aan de slag te gaan. De spreiding zou bedrijfsspecifiek georganiseerd worden, maar met afstemming tussen de werkgevers in het gebied. Hierin zou een aanmeldservice voor de trein kunnen helpen bij sturing, dit verhoogt namelijk het bewustzijn. En dit zou bijvoorbeeld gekoppeld kunnen worden aan het reserveringssysteem van de bedrijven zelf. Zuidas zou met deze aanpak koploper zijn, vervolgens zou de aanpak ook in andere gebieden ingezet kunnen worden.

Uit het gesprek dat volgt blijkt dat het om maatwerk zou gaan. Voor sommige organisaties is het een optie, mits het systeem dus gekoppeld is aan hun huidige reserveringssysteem. Zij zien ook zeker de urgentie voor spreiding als het bijvoorbeeld gaat om de drukte bij de entree en liften in het kantoorgebouw. Anderen geven aan dat reizen met OV überhaupt niet wordt geadviseerd aan werknemers en zij zich liever richten op fietsstimulering. NS buigt zich op de koppeling van het reserveringssysteem en het gesprek hierover is zeker nog niet klaar.  

       

Vier thema’s
Een mooi streven; Zuidas als eerste gebied in Nederland met een gebiedsbrede mobiliteitsaanpak. De participanten van GBC Zuidas zullen als vervolgstap in subgroepjes aan de slag gaan met vier thema’s:

  • Thuiswerken
  • Spreiden over de week
  • Spreiden over de dag
  • Fietsstimulering

Binnen deze vier thema’s zal er gekeken gaan worden naar het maken van gebiedsbrede afspraken, het definiëren en verzamelen van best practices i.s.m. Breikers en de andere partijen binnen A tot Zuidas en hoe deze bij zoveel mogelijk bedrijven, en indien mogelijk onderling afgestemd, toe te passen.

Meer weten en/of wilt u ook meedenken binnen deze thema’s? Neem dan contact op met Diederik Imfeld via diederik@greenbusinessclub.nl.