Zero Waste Zuidas

Mei 2019 tekenden 27 CEO's van Zuidas bedrijven de Zero Waste Zuidas overeenkomst. Hiermee committeerden zij zich om zich in te zetten voor een Zuidas zonder restafval in 2030. Waar mogelijk wordt afval voorkomen, en de overgebleven stromen worden gescheiden en hoogwaardig verwerkt: van voedsel, grondstof, herbruikbaar materiaal en tot in het laatste geval energie. Lokale en hoogwaardige verwerking zijn leidend. De overeenkomst is geschreven samen met een kerngroep, bestaande uit onder andere RAI Amsterdam en ABN AMRO.

Zero Waste Zuidas is een project in samenwerking met de Amsterdam Economic Board.

Locatie Zuidas
Status project In mei 2019 gelanceerd, nu nog in ontwikkeling, verschillende deelnemers zijn in verschillende fases van circulariteit.
Betrokken partijen Amsterdam Economic Board, RAI, ABN AMRO, Milieuservice, de VU, Edge Technologies, Baker McKenzie, Leaseplan, Accenture, Houthoff, WTC, Meelunie
"Wanneer het in Zuidas lukt, lukt het overal. De blauwdruk van deze beweging, hoe en wat, kan door andere zakendistricten, bedrijventerreinen, overheden en Green Business Clubs worden gebruikt om afvalstromen volledig circulair te maken” Marjolein Brasz, Challenge Lead Circulaire Economie bij de Amsterdam Economic Board.

Facts & figures

Procescomplextiteit Complex
Investering in tijd Langer dan 5 jaar
Investering in geld € 5.000 - € 25.000
Potentiële impact Zeer groot
Schaalniveau Gebied
Initiatief Gezamenlijk initiatief
Duurzaamheidthema’s Mobiliteit & Bereikbaarheid Afval en Circulair
CO2 besparing n.v.t
Bijdrage mvo/certificering

Projectomschrijving

Ambities en doelstellingen

De gehele Zuidas produceert meer dan 1.7 miljoen kg restafval, dat is dus dat niet goed gescheiden afval dat daardoor niet als grondstof in te zetten voor een nieuw product. Daarnaast is in veel gevallen niet duidelijk hoe hoogwaardig de gescheiden stromen worden verwerkt en of dit binnen Nederland of in het buitenland gebeurt. Transparantie ontbreekt in de meeste gevallen.

Gezamenlijk zijn de volgende doelen geformuleerd:
• In 2030: geen afval meer geproduceerd in Zuidas;
• Papier, plastic en swill (organisch afval), individuele monostromen, gezamenlijk aanbesteden zodat het afval een grondstof wordt, niet over 11 jaar, maar volgend jaar al;
• De komende jaren uitbreiden naar andere monostromen;
• Werken aan uniforme inkoopkaders en het onderzoeken van gezamenlijke inkooptrajecten op productgroepen;
• Minimale transportbewegingen;
• Regionaal waar mogelijk;
• Reductie van reststromen als basis.

Deze doelen zijn vastgelegd in de Zero Waste Zuidas overeenkomst, die tijdens het jaarlijkse CEO-Ontbijt van GBC Zuidas in mei 2019 is ondertekend door 27 organisaties.

Doelgroep

Alle eindgebruikers in Zuidas kunnen mee doen aan het project, van singletenant tot multitenant. Maar ook beheerders en pandeigenaren worden betrokken, net als afvalinzamelaars én mogelijke verwerkers.

Binnen de bedrijven is het belangrijk dat verschillenden afdelingen betrokken zijn: inkopers, maar ook facilitair- en contractmanagers en bijvoorbeeld de schoonmakers.

Wat

De eerste conclusie is dat alles begint bij meten en inzicht. Zodra duidelijk is welke volumes van verschillende stromen op welke dagen het gebied uit gaan, kan worden gestuurd op hoogwaardige en lokale verwerking, het verminderen van afval en slimmere logistiek. Alle deelnemers stuurden een brief naar hun inzamelaar(s), inclusief format voor het aanleveren van data. Zowel de volumes/tonnages per stroom, maar ook ledigingsdagen (i.v.t)/ledigingsfrequentie worden hierin opgenomen. Dan wordt duidelijk hoe gestuurd kan worden op minder ritten, welke volumes beschikbaar zijn én wat de potentie is: hoe scoort het best scorende kantoor en op welke manier kunnen andere kantoren dezelfde successen boeken.

Naast het ophalen van data, ligt de focus in 2020 op de volgende zaken:

1. STARTERSKIT
In een comité wordt een Top Tien samengesteld waarmee de meeste impact gemaakt kan worden op het gebied van inkoop, inzameling en gedragsverandering; het laaghangend fruit, dat alle deelnemers zo kunnen overnemen. Voor elk van deze tien best practices wordt een one pager gemaakt. Vervolgens is het aan de deelnemers deze zelf te implementeren – voor zover mogelijk.

Doel: Overzicht van allemaal mooie dingen die vandaag al kunnen.

2. SWILL
Daar waar papier overal al wordt gescheiden en hoogwaardig wordt verwerkt, is dat niet het geval voor organisch/groente-fruit-eten afval. Deze stroom uit het restafval halen en meer hoogwaardig verwerken, is stap 1. Deze stroom vervolgens weer 'opknippen' en er andere stromen uithalen is stap 2. Denk hierbij aan koffieresidu of sinaasappelschillen.

Doel: Het voorsorteren op het gezamenlijk aanbesteden van een monostroom en een pilot met een kleinere stroom.

3. INKOOP
Alles wat je op een zeker moment afval is, is ooit binnengekomen: als ingekocht product, of de verpakking daarvan. Kijken naar inkoop is cruciaal. Een aantal partijen willen in gezamenlijk een training volgen voor circulair inkopen. Daarnaast wordt er samenwerking gezocht met leveranciers van kantoorartikelen.

Doel: Afval voorkomen of terugduwen in de keten om zo leveranciers te stimuleren om te komen tot innovaties.

4. PLASTIC
De stroom plastics biedt een gigantische uitdaging. De vele verschillende soorten plastics, het verschil van regelgeving m.b.t. huishoudelijk- en bedrijfsplastic en het ontbreken van zicht op verwerking legt slechts een deel van knelpunten bloot. Juist bij dit onderwerp kunnen deelnemende bedrijven hun invloed laten gelden. Met een aantal koplopers wordt een begin gemaakt; er wordt onder andere samenwerking gezocht met Metabolic.

Doel: Transparantie krijgen in het volledige proces van inzameling tot verwerking.

5. COALITIES
Niet alle participanten hebben zeggenschap over de afval- dan wel inkoopcontracten, afhankelijk van hun rol als eigenaar, beheerder of huurder (in een bedrijfsverzamelgebouw of enige huurder). Er worden coalities gevormd op torenniveau, om zo alle stakeholders mee te krijgen.

Doel: krachten bundelen en voorkomen dat ambities niet concreet worden omdat niet alle partijen betrokken zijn.

Waarom

Door het benoemen van verschillende focus gebieden, kunnen alle deelnemende organisaties bij dragen aan het project: geen zeggenschap over het afvalcontract? Koop dan slimmer in. Koploper op het gebied van afval scheiden? Deel dan de best practices met andere organisaties. Kennis over juridische zaken? Denk mee over gezamenlijk aanbesteden of uniforme kaders voor contracten.

Daarbij kunnen we met sommige zaken dírect aan de slag, terwijl andere stappen meer voor de lange termijn zijn. Zo vergroot je de betrokkenheid.

Hoe

Er zijn een aantal mensen nauw betrokken, waaronder een bestuurslid van GBC Zuidas, werkzaam bij RAI, met veel kennis van zaken en iemand van ABN AMRO, verantwoordelijk voor het Zero Waste beleid van Circl: zij dienen als sparringspartner voor de projectmanager. Na ondertekening zijn de deelnemers in kleinere groepen aan het werk gezet, om zo eigenaarschap en betrokkenheid te vergroten. Zie hieronder wat zij als opdracht mee kregen. Daar zijn de eerder genoemde focuspunten uitgekomen.

1. Verkennen van de markt
Swill, plastics en papier worden in de overeenkomst genoemd als de mono-stromen waar we mee starten. Moeten deze stromen verder worden gedefinieerd en opgesplitst in sub-stromen zoals koffiebekers, koffieresidu en citrusschillen? Wat zijn de mogelijkheden voor hoogwaardige en lokale verwerking?

2. Inzicht en meten
Voor precieze uitwerking van businesscases en potentiele impact, is data nodig. Op welke manier wordt restafval gemeten? Er moet één lijn gehanteerd worden voor rapportage en definities. Deze groep komt met een opzet voor een brief die deelnemers aan ZWZ naar hun inzamelaar sturen om zo de markt te informeren over het project én met de open vraag of zij zoveel mogelijk inzicht in volumes en verwerking kunnen geven.

3. Gedragsverandering
Hierbij ligt de focus op de voorkant van het gescheiden inzamelen. Op welke manier worden medewerkers gemotiveerd en betrokken? Kan er bijvoorbeeld een uniform inzamelingsmiddel worden aangedragen voor op de werkvloer van deelnemers waar nu nog niet gescheiden wordt? Maar ook: hoe kun je medewerkers bewegen minder afval te produceren?

4. Multitenant torens
Op bedrijfsverzamelgebouwen ligt zeggenschap over het afvalcontract meestal bij de beheerder. Ambities van de beheerder, eigenaar en verschillende huurders kunnen uiteen lopen en er is weinig tot geen inzicht in de prestaties van individuele huurders. Op welke manieren kunnen de verschillende stakeholders verleid worden tot deelname?

5. Inkoop
Voorkomen is beter dan genezen. Door anders inkopen kan afval worden gereduceerd. Niet alle deelnemers hebben direct invloed op de contracten voor inzameling van afval, maar wel op hun eigen inkoop. Deze groep zoekt uit welke producten waar “afval vrij” kunnen worden ingekocht, en of er producten zijn – denk aan koffiebekers – die wellicht helemaal niet meer ingekocht hoeven worden.

Planning

2020 Q1 - data inzamelen
2020 Q1 - eerste coalitiegesprekken
2020 Q1 - starterskit
2020 Q2 - plastics en swill
2020 Q2 - inkoop

De planning hoog-over:
- 2019: we starten een onderzoek naar hoogwaardige oplossingen voor de drie grootste monostromen (papier, plastic en swill/organisch afval). We bereiden een gezamenlijke aanbesteding voor, met de prestatie-eisen die daarbij horen. Onderzoek naar mogelijkheden om afval te voorkomen door inkoopeisen te formuleren naar toeleveranciers.
- 2022: uniforme circulaire inkoop(kaders) van drie belangrijke productgroepen gebaseerd op minimalisering van gebruik van grondstoffen.
- 2022-2025: het aanpakken van nog twee grote monostromen en circulaire inkoop van drie extra productgroepen. Voorbereiden van additionele monostromen.
- 2030: geen restafval meer en hoogwaardige oplossingen voor wat in 2020 nog laagwaardig was.

Monitoring

Tijdens het terugkerende CEO-Ontbijt wordt voortgang besproken. Ook wordt jaarlijks opnieuw een meting gedaan en moeten inzamelaars rapporteren over de verwerking.


Extra details projectomschrijving

Lessons learned

- Het is work in progress, maar goed om in gedachten te houden: je kunt soms minder snel dat je zou willen. Stap voor stap, en individuele successen een podium bieden.
- Ook het betrekken van inzamelaars is van belang.
- De betrokkenheid van alle bedrijven vanaf de start van het project was groot door het actief te laten meeschrijven aan overeenkomst.

Kosten

In deze fase van het project zitten de kosten vooral in uren van zowel de uitvoeringsorganisatie van GBC Zuidas, als de uren die medewerkers van de bedrijven erin steken. Voordeel: door dit gezamenlijk te doen,

Andere kosten naar mate het project vordert:
- Training circulair inkopen
- Inhuren externe partijen zoals Metabolic
- Opzetten pilot


Foto & video


Downloads

Overeenkomst Zero Waste Zuidas (application/pdf 480 KB)
Opzet brief naar inzamelaars - verzoek data en informeren (application/vnd.openxmlformats-officedocument.wordprocessingml.document 17 KB)
Format ophalen data (application/vnd.openxmlformats-officedocument.spreadsheetml.sheet 15 KB)


Gebruikte tools & kennis


Contactgegevens

Contactpersoon Nina van den Berg
Organisatie GBC Zuidas
E-mailadres Nina@greenbusinessclub.nl
Telefoonnummer 0619079418

Top pagina
Green Business Club | Voorwaarden | Website door Toast Design